Vịt nấu chao Thành Giao và bánh tét lá cẩm Cần Thơ là hai món ăn dân dã được “Vua đầu bếp” Martin Yan ca ngợi trong chuyến khám phá ẩm thực Việt. Trong khi vịt nấu chao mang hương vị đậm đà miền Tây, bánh tét lá cẩm lại nổi bật với sắc tím quyến rũ từ lá cẩm tự nhiên. Cả hai đều là niềm tự hào của xứ Tây Đô, thường xuất hiện trên bàn thờ tổ tiên mỗi dịp Tết.
Bánh tét lá cẩm ra đời từ ý tưởng sáng tạo của nghệ nhân Huỳnh Thị Trọng (bà Sáu Trọng) tại phường An Thới, quận Bình Thủy. Xuất phát từ hoàn cảnh nghèo khó, bà cùng mẹ bán bánh dạo để mưu sinh. Qua hơn 60 năm gắn bó, bà đã biến món bánh truyền thống thành đặc sản nổi tiếng, được khách hàng từ Bình Dương, Đồng Nai thậm chí Hà Nội đặt mua.
Điểm đặc biệt của bánh tét lá cẩm chính là màu tím mượt mà từ nước lá cẩm ngấm vào nếp. Nhân bánh phong phú hơn bánh tét thường: tôm khô, lòng đỏ trứng muối, lạp xưởng, thịt nạc mỡ, đậu xanh, thậm chí nhân chuối hoặc chay. Tất cả hòa quyện tạo nên hương thơm ngất ngây ngay khi cắt bánh.
Quy trình làm bánh đòi hỏi sự tỉ mỉ khắt khe: chọn nếp ngon, hái lá cẩm tươi nấu lấy nước màu, ngâm đậu xanh, vắt nước cốt dừa. Nếp được xào với nước lá cẩm và dừa đến 30% chín, gói bằng lá chuối tươi (không cần phết dầu nhờ nước dừa tự nhiên), buộc dây nylon chắc chắn rồi nấu củi 4-5 tiếng để chín đều, dẻo thơm.
Khi cắt bánh, lớp nếp tím bóng mượt hiện ra cùng nhân thịt thơm lừng, trứng muối bùi béo, đậu xanh ngọt bùi. Miếng bánh dẻo dai, ngấm vị ngọt mặn hài hòa khiến ai cũng phải xuýt xoa. Đây không chỉ là món ăn mà còn là món quà ý nghĩa mang về làm kỷ niệm cho người thân.
Hiện nay, tổ hợp tác bánh tét lá cẩm Cần Thơ do con cháu bà Sáu Trọng điều hành sản xuất 800 đòn mỗi ngày, tăng gấp bội vào dịp Tết. Các lò nổi tiếng khác như bánh tét Tư Đẹp, bánh Chín Cẩm cũng được du khách săn đón. Du lịch Cần Thơ, bạn nhất định phải mua vài đòn bánh tét lá cẩm về làm quà.
Bánh tét lá cẩm không chỉ là đặc sản mà còn gắn liền với tập quán Tết miền Nam: cúng tổ tiên, sum vầy gia đình. Cùng với vịt nấu chao Thành Giao, hai món ăn này chính là lý do khiến bao du khách “lòng không muốn về” khi đến Cần Thơ.